DrukujDrukuj

Teodozja Cecylia Jagłowska

Etykietowanie:
Współautorzy:
  • her_miona
  • zdanowicza
  • akoziol

Teodozja Cecylia Jagłowska to autorka 37 opowiadań i Słownika gwary filipowskiej. Urodziła się w Filipowie w 1903 roku. Pisane przez nią teksty dokumentują charakterystyczne dla tych okolic Filipowa słownictwo. Główną treścią jej opowiadań jest życie mieszkańców Filipowa i okolicznych wsi. Książka Gwary Mazowsza, Podlasia i Suwalszczyzny to opowiadania pisane gwarą. Dzięki zapiskom Teodozji Jagłowskiej uratowane zostały najstarsze wyrazy gwarowe, zwroty i całe frazy gwarowe charakterystyczne dla gwary Suwalszczyzny.
Ukończyła Gimnazjum Państwowe im. Marii Konopnickiej w Suwałkach. Do klasy siódmej chodziła w 1922 – 1923 roku, niestety nie uzyskała promocji do klasy maturalnej czyli wtedy ósmej. Na świadectwie miała dwie oceny niedostateczne z matematyki, której nie lubiła i nie uczyła się systematycznie, oraz z języka francuskiego. Na świadectwie widniała również ocena niedostateczna z pilności, zapewne z powodu 276 godzin opuszczonych w ciągu całego roku szkolnego. Nie kontynuowała więcej nauki i rozpoczęła 1 września 1923 roku pracę w szkole w Cisówku. Rok później pracowała już w Filipowie. W 1931 objęła posadę nauczycielki w Lille we Francji. Uczyła tam języka polskiego, historii i geografii dzieci polskich wychodźców. Po dwóch latach powróciła do Filipowa. W 1935 roku przeniesiona została do pracy do Żłobina w gminie Krasnopol. Od 1937 roku do rozpoczęcia II Wojny Światowej pracowała w Krasnopolu. W okresie wojny pracowała w Urzędzie Stanu Cywilnego w Puńsku. Od 1944 roku przydzielono ja do pracy w Sejnach. 15 kwietnia 1945 roku ponownie rozpoczęła pracę w Filipowie. Jako pedagog pracowała przez 27 lat od 1 września 1923 roku do 21 października 1950 roku.
Pracując w Filipowie wspólnie z uczniami w grudniu 1947 roku wystawiła napisana przez siebie sztukę „Święty Mikołaj”. Została oskarżona o szerzenie wrogiej propagandy politycznej w swojej sztuce, bo umieściła „dwuznaczne wyrażenie” oraz poleciła dzieciom napisać listy do ministra H. Minca z prośba o interwencje, aby w miejscowym sklepie poprawiło się zaopatrzenie. 31 stycznia 1951 roku wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku na sesji wyjazdowej w Suwałkach została skazana na dwa lata więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich. Zasądzono również przepadek jej mienia na rzec Skarbu Państwa. Kilka miesięcy spędziła w suwalskim areszcie a potem została przewieziona do ciężkiego więzienia dla kobiet w Fordonie. Z więzienia zwolniono ją na krótko przed zakończeniem odbycia kary.
W 1962 roku adwokat Ludwik Planer podjął się uzyskania zadośćuczynienia za niesłusznie oskarżenie Teodozji Jagłowskiej i wystąpienia w Jej sprawie do ministra sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przeprowadził rewizje nadzwyczajna wyroku i 7 kwietnia 1960 roku uchylił wcześniejszy wyrok i stwierdził, że Teodozja Jagłowska jest niewinna. Przyznano jej również rekompensatę pieniężna w kwocie 5400 zł. Całą sumę poszkodowana przekazała na budowę szkół Tysiąclecia Państwa Polskiego.
Po opuszczeniu więzienia Jagłowska była w trudnej sytuacji materialnej. Nie mogła podjąć pracy nauczycielki w szkole. Rozpoczęła więc pracę organisty w kościele w Filipowie. W ostatnich latach życia była bardzo schorowana. Zmarła 10 sierpnia 1982 roku w szpitalu w Suwałkach. Pochowano ja w Filipowie.
Teodozja Jagłowska była pierwszą osobą na Suwalszczyźnie, która rozpoczęła pisanie gwarą opowiadań i pamiętników z różnych okresów jej codziennego życia. Pisała również opowiadania i wiersze językiem literackim. Dzięki niej gwara Suwalszczyzny została utrwalona na piśmie i nie zaginie. Mogła być wzorcem zasad moralnych we wszystkich aspektach życia: moralnego, religijnego, patriotycznego i pedagogicznego. Poświęcono jej dwie ksiązki: „Gwary Mazowsza, Podlasia i Suwalszczyzny”„Suwalszczanie o swojej przeszłości, Wspomnienia i życiorysy”. Zebrano w nich 39 tekstów pisanych gwarą, 32 pamiętniki ze wspomnieniami z lat młodości, nauki w Gimnazjum Państwowego im. Marii Konopnickiej, życia rodzinnego, pierwszej posady oraz 3 opowiadania: Kwiat jabłoni, Piękno, zwierzę i człowiek oraz Ty i ja z życia Teodozji Cecylii Jagłowskiej oraz pamiętnik szkolny Zofii Grabowskiej.
Autor: Magdalena Gałaszewska
DSC06428.JPG
DSC06441.JPG
DSC06434.JPG

Twoja ocena: Brak Średnia: 3.5 (4 głosy)