Nowogród (gmina Nowogród)

Nowogród to miasto położone w województwie podlaskim,w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.
Ciekawym miejscem,wartym zobaczenie w Nowogrodzie jest Skansen Kurpiowski prezentujący budownictwo kurpiowskie. Skansen został założony przez Adama Chętnika.

Nowogród leżący w północno-wschodniej Polsce na Ziemi Łomżyńskiej. Usytuowany jest na wysokiej skarpie u ujścia Pisy do Narwi. Liczy 2152 mieszkańców, powierzchnia miasta wynosi 2055,5132 ha.

Historia
Najstarszych dat z dziejów Nowogrodu nie sposób ustalić. Wiadomo, że istniały tu osady sprzed paru tysięcy lat. W trakcie wykopalisk prowadzonych w latach sześćdziesiątych XX wieku znaleziono m.in. gliniane naczynia, ozdoby, ościenie na ryby, żelazne groty oszczepów i topory bojowe.

W IX – XII w. w widłach Narwi i Pisy istniał gród, który później przeniesiony został na przeciwległy wysoki brzeg Narwi. Od 1355r. gród należał do Ziemowita III, który w 1375 r. przekazał go synowi Januszowi I Starszemu. On to zbudował murowany zamek w miejsce spalonego dwukrotnie drewnianego grodziszcza. Była tu rezydencja książąt mazowieckich.

W 1427 r. Nowogród otrzymał prawa miejskie. Miasto prężnie się rozwijało jako miasto królewskie z siedzibą władz i sądu bartnego kurpiowskich bartników. Kwitł handel i rzemiosło. „Złoty wiek” Nowogrodu zakończył się w czasie wojen szwedzkich.

W drugiej połowie XIX w Nowogród z miasta rzemieślniczo – handlowego zmienia się w miasto o charakterze rolniczym.

Mieszkańcy Nowogrodu i jego okolic zawsze byli związani z dziejami ojczyzny. Brali udział w powstaniu kościuszkowskim, kampanii Napoleona, powstaniu listopadowym i styczniowym odznaczając się odwagą i męstwem. Za udział w powstaniu styczniowym władze carskie odebrały miastu prawa miejskie, które przywrócono w 1918r.

W czasie I wojny światowej na Narwi koło Nowogrodu utrzymywał się przez 3 miesiące front rosyjsko – niemiecki, podczas którego miasto zostało zniszczone w 70%. W obronie miasta brali udział żołnierze 205 pułku piechoty, również odważna młodzież akademicka z Politechniki Warszawskiej i Uniwersytetu Warszawskiego.

Ciężkie walki w obronie Nowogrodu toczyły się podczas II wojny światowej. Przez kilka dni 800 – osobowa garstka obrońców (33 pułk piechoty Strzelców Kurpiowskich) odpierała kilkunastotysięczną dywizję niemiecką, zadając jej dotkliwe straty.

Atrakcje turystyczne
Największą atrakcją turystyczną Nowogrodu jest Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika. Jest to jedno z dwóch najstarszych muzeów budownictwa ludowego w Polsce. Jego twórcą był Adam Chętnik, działacz społeczny i etnograf. Skansen został otwarty 19 czerwca 1927 roku i zajmował powierzchnię 1/3 hektara. W czasie II wojny światowej muzeum zostało doszczętnie zniszczone. Eksponaty uległy zniszczeniu lub rozproszeniu. Ocalały jednie dwa odrzynki drzew bartnych i brama wejściowa do muzeum od strony rzeki. Odbudowę skansenu rozpoczęto pod koniec lat 50-tych. Obecnie na obszarze 4,5 hektara znajduje się 21 zabytkowych budynków przeniesionych z zagród chłopskich, dwór szlachecki oraz kilkadziesiąt obiektów tzw. małej architektury: bramki, kapliczki, studnie itd. Ekspozycja plenerowa obejmuje dwa działy: bartniczo-pszczelarski i rolniczy. Pierwszy z nich został usytuowany w najstarszej części muzeum, gdzie znajdują się m.in. dwa ocalałe pnie drzew bartnych, ule kłodowe oraz sprzęt pszczelarski. Dział rolniczy tworzą zagrody oraz obiekty przemysłu wiejskiego (wiatrak, kuźnia, olejarnia i młyn wodny) usytuowane w niskiej, nadrzecznej części skansenu. Na wzgórzu znajdują się ruiny średniowiecznego zamku, a z jego skraju roztacza się niepowtarzalny widok na ujście Pisy do Narwi oraz perspektywa na Puszczę Zieloną – siedzibę Kurpiów.

Zabytki Nowogrodu to:

• kościół parafialny pw. Narodzenia Najświętszej Maryii Panny,
• kościół św. Mikołaja z XV-XVI wieku,
• cmentarz wojenny z 1920,
• ogrodzenie cmentarza rzymsko-katolickiego z bramą i 4 nagrobki o znaczeniu historycznym z roku 1850.

Dzisiejszy Nowogród jest przede wszystkim mekką dla turystów i spragnionych obcowania z nieskażoną przyrodą mieszkańców dużych aglomeracji. Wspaniałe starorzecza Narwi i Pisy oraz obie rzeki dostarczają niezwykłych wrażeń i przeżyć. Czarowne widoki, cisza przerywana jedynie głosami ptaków i pluskiem wody, koją skołatane nerwy, skłaniają do wyciszenia, błogości, całkowitego wyluzowania.

Pisa to rzeka niezwykła, wartka, pełna wirów, niespokojna, wciąż zaskakuje zmianami koryta, stanowi spore wyzwanie dla miłośników kajakarstwa. Przez Narew i Pisę wiedzie szlak żeglowny od Wisły na Wielkie Jeziora Mazurskie. Jakież to niezapomniane wrażenie, jaka ulga gdy po wspinaczce pod prąd żwawej rzeki rozwija się żagle na marszczonej bryzą tafli wielkiego jeziora!

W każdą sobotę odbywa się w Nowogrodzie wielki jarmark, na którym kupić i sprzedać można prawie wszystko.

W roku 2009 powstanie, na blisko 24 ha, Strefa Ekonomiczna, w której zlokalizowany będzie nieuciążliwy dla środowiska przemysł.

Atrakcyjne położenie, bliskość rzek, sąsiedztwo kompleksu Puszczy Kurpiowskiej powodują, że w Nowogrodzie i okolicach pragnie się osiedlać coraz większa liczba mieszkańców większych miast.

Industrializacja i rozwój nie przeszkodzi w żaden sposób najlepszej ofercie naszej gminy – niezapomnianym chwilom w czystym środowisku naturalnym, na rybach, grzybach, wycieczkach pieszych, rowerowych, wodnych.

Nowogród.com

Baza turystyczna
Hotel i Restauracja „Zbyszko”
Nowogród, ul. Obrońców Nowogrodu 2 tel. (086) 217-55-18
www.zbyszko.com
Schronisko Młodzieżowe
Schronisko dla dzieci i młodzieży organizowane na czas wakacji
w Szkole Podstawowej w Nowogrodzie
Nowogród, ul. 11 Listopada 12 tel. (086) 217-55-17
Ośrodek wypoczynkowy
Ośrodek „Energetyk” położony nad Narwią; Jankowo Młodzianowo, tel. (086) 217-55-09
Rezerwacja miejsc tel. (029) 766-23-57
Ośrodek Wypoczynkowo - Rehabilitacyjny; Pensjonat Ptaki
Baliki tel. (086) 218-23-28; www.baliki.media.net
Caritas Ośrodek Oazowy
Baliki tel. (086) 216 28 92
Restauracja „PANORAMA”
Nowogród, ul. Rynek 21 tel. (086) 217-55-54
Bar Gastronomiczny
Nowogród, ul. Zamkowa 19a tel. 0692-258-554
Pub - „Klub pod znakiem zapytania”
Nowogród, ul. Zamkowa 5 tel. 0608-614-140
Karczma Kurpiowska w Skansenie (potrawy regionalne)
Nowogród, teren Skansenu 0604-567-443

- Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej(koniec czerwca), w czasie których odbywa się przegląd Kapel, Śpiewaków i Gawędziarzy Ludowych, prezentacja rzemiosła ludowego (garncarstwo, rzeźbiarstwo, plecionkarstwo, obróbka bursztynu, tkactwo),
- Zawody wędkarskie (koniec czerwca),
- Obrona Nowogrodu - widowisko historyczne przedstawiające epizod walk o miasto (koniec sierpnia),
'

Autorzy: andrzejcho i Daria Góral