Kościół pw. św. Stanisława B.M. w Niedźwiadnej

I

NIEDŹWIADNA to malutka miejscowość, która powstała nieco wcześniej niż województwo podlaskie. Położona w dawnej Ziemi Wiskiej, na północnym Mazowszu. Znajdziemy tutaj wyjątkowy w tej klasie zabytków - gotycki, murowany kościół, należący do najstarszych budowli tego typu w naszym województwie. Obiekt ten jest usytuowany tuż nad dawną granicą Rzeczpospolitej i Prus. Nie pozostawało to bez wpływu na architekturę i spokojne życie mieszkańców.
Kościół p.w. św. Stanisława w Niedźwiadnej należy do najwyższej klasy zabytków architektury późnogotyckiej Podlasia. Co więcej, jest to jeden z nielicznych kościołów, który ocalał z pożogi wojen i zawirowań historycznych nękających północno-wschodnie kresy Polski. A zatem mamy do czynienia z wyjątkowym miejscem, zachowanym do naszych czasów właściwie w nienaruszonym stanie. Jednak nie całe wyposażenie zachowało się do dzisiejszych czasów. Nie sposób także przecenić wagi historycznej, jaką odegrała ta świątynia w dziejach zachodniego Podlasia, które właściwie wtedy było jeszcze częścią Mazowsza. Jej architektura jest dowodem na migracje warsztatów budowlanych z północy po upadku Państwa Krzyżackiego, a co za tym idzie przenoszenia wzorów architektury zakonnej na tereny Mazowsza i Podlasia. W taki sposób trendy europejskiej sztuki trafiały na polską prowincję.
Kościół stanowi kompleks zabytkowy, na który składają się: sama bryła architektoniczna świątyni z oryginalną konstrukcją, więźbą dachową, zrekonstruowanym stropem, zabytkowa zakrystia (starsza od nawy) i wnętrze z zachowanym późnobarokowym ołtarzem głównym, ołtarzami bocznymi (in spe) oraz emporą organową (in spe). W kościele znajdują się także zabytkowe paramenty liturgiczne o wyjątkowej wartości artystycznej - monstrancja II poł. XVI. Znajdujemy w tym miejscu interesujący zapis nawarstwień stylowych, które harmonijnie funkcjonują w ramach tego zespołu. I tak do istniejącej wcześniej zakrystii dobudowany został gotycki korpus nawowy z I połowy XVI w. Podobnie we wnętrzu współistnieją ze sobą barokowe, rokokowe i klasycystyczne elementy wystroju. Wszystkie z nich należy traktować równorzędnie, jako istotne składowe zespołu.
Świątynia ta była wielokrotnie odnawiana. Wiązało się to przede wszystkim ze zniszczeniami spowodowanymi klęskami takimi jak wichura, czy pożary oraz z potrzebami odnowienia wynikającymi z ciągłej eksploatacji. Z ogólnie znanych niszczycielskich żywiołów ominęło to miejsce jedynie tsunami. Obecny zabytkowy wystrój wnętrza pochodzi z I poł. XVIII w. i jest efektem kompleksowej restauracji po klęskach jakie nawiedziły kościół u schyłku XVII w i w II połowie XX wieku. Prace jednak ciągle trwają i pewnie szybko się nie zakończą, ale - w ten sposób można będzie zawsze odnaleźć coś nowego!
Miejsce to nadal czeka na Twoje odkrycie
http://niedzwiadna.pl