DrukujDrukuj

Cerkiew w Lewkowie Starym

cerkiew, Lewkowo Stare

Pierwsye wzmianki o parafii i cerkwi w Lewkowie Starym pochodzą z 1505 roku. Obecnie stojąca tam cerkiew została zbudowana w 1574 roku. Jej fundatorem był ród Kniaziów Masalskich. Miał on swoją siedzibę w Dojlidach, ale ich włości Puszczy Białowieskiej (informacja pochodzi z archiwum parafii Kijowa, z dokumentu "Wiedomość", spisanego w 1876 roku przez ks. proboszcza Wasilija Kraskowskoho). Pierwszym proboszczem parafii był ks. Hieronim Kowalewski. Oto ówczesny opis wyglądu cerkwi:
"Cerkiew drewniana z kopułą wzniosłą i krzyżem wspaniałym, facjaty dwie bez krzyża, miedzy którymi „chór" na cały babiniec, cmentarz nie oparkowany. Dzwonnica speratum od Cerkwi na słupach wiązana. Okien w Cerkwi dziesięć."
Po Unii Lubelskiej cerkiew została przejęta przez unitów. Na łomno prawosławia cerkiew wróciła w 1839 roku. Została przyłaczona do diecezji litewskiej, dekanatu wołkowyckiego. Zgodnie z zarządzeniem z 1842 roku zaliczono parafię do IV klasy uposażenia.

W 1847 roku naleząło do niej 1007 mężczyzn i 1039 kobiet i liczba ta stale wzrastała. W 1853 na grzebalnym cmentarzu w Lewkowie roku wzniesiono maleńką kaplicę dla odprawiania pogrzebów. W 1869 roku parafię podzielono na dwie : Lewkowska i Narewską. Liczba wyznawców w Lewkowie wynosiła : 1364 osób. W 1874 roku cerkiew została odremontowana i ponownie wyświwcona.

W 1875 roku parfia została pomniejszona o wsie dziś należące do parafii w Juszkowym Grodzie i Łosince. Do parafii w Lewkowie Starym należały wsie: Lewkowa, Eliaszuki, Michnówka, Słobódka, Łuka, Biernacki Most, Podlewkowie, Suszczy Borek, Ochrymy i Kapitańszczyzna (L.E. V. 1876r. str.149). Liczba wyznawców w 1878 roku wynosiła : 1295 osób zaliczono ją do V klasy uposażenia.
W 1881 roku zrobiono nowy dębowy „Ikonostas" i 8 listopada 1881 roku Cerkiew wyświęcono, a głównych ofiarodawców nagrodzono Arcypasterskim Błogosławieństwem (L.E.V. 1881r. str.417 i 1882r. str.348). Przy Cerkwi działało Bractwo Cerkiewne.

W 1861 roku proboszcz otworzył szkołę, która mieściła się w stróżówce,. Uczęszczało do niej 26 chłopców i 7 dziewczynek. W roku 1880 szkoły działały także w Słobódce i Łuce. Parafia posiadała dom dla proboszcza, wybudowany w 1871 roku i dom dla psalmisty, zbudowany w 1861 roku. Do cerkwi należało 58 działek - 1820 sążni. Po wybuchu I wojny światowej większość mieszkańców wsi wyjechało na wschód. Zniszczenia okolicznych wsi dopełniła II wojna światowa. Po pacyfikacjach, ich mieszkańcy zostali wywiezieni na roboty do III Rzeszy lub rozjechali się po okolicznych miejscowościach.

Po wojnie wsie zostały odbudowane, ale wielu dawnych mieszkańców nigdy tu już nie powróciła. 1/3 rodzin wyjechała na teren ZSRR.
W 1949 roku wzniesiono nową dzwonnicę u wyjścia do Cerkwi, ponieważ stara uległa zniszczeniu.

Ważniejsze daty z przeprowadzonych remontów i budowli parafii:

- 1965 rok wybudowana kaplicę cmentarną.

- 1979 rok przeprowadzono kapitalny remont plebani.

- 1981 rok pomalowano cerkiew.

- 1983 rok wybudowano budynek inwentarsko-składowy.

- 1977 rok wybudowano budynek gospodarczy z piwnicą.

- 1987 rok rozpoczęto budowę nowej plebani.

- 1995 rok przeprowadzono kapitalny remont cerkwi.

- 1996 rok poświęcono plac i krzyż pod budowę kaplicy w Nowej Łuce.

- 1997 rok wybudowano parkan wokół cerkwi.

- 2004 roku pomalowano zewnętrzne ściany cerkwi.

- 2005 rok wewnętrzne malowanie ścian cerkwi.

Na dzień : l stycznia 1998 roku na terenie Parafii Prawosławnej w Lewkowie Starym jest: 324 rodzin (922 osób)

Miejscowości należące do parafii : Lewkowo Stare, Lewkowo Nowe, Planta, Nowa Łuka, Stary Dwór, Słobódka, Cieremki, Michnówka, Eliaszuki, Kapitańszczyzna, Ochrymy, Podlewkowie, Biernadzki Most.

Cerkiew ta charakteryzuje się unikalnymi kolumnami kompozytowymi, które są rzadkością w polskich światyniach prawosławnych.

Twoja ocena: Brak Średnia: 4.2 (9 głosów)